Diyarbakır Folkloru (1)

Diyarbakır Folkloru (1)

            Diyarbakır folklorunu anlatmadan önce folklor nedir, neler folklorun konusuna girer, folklorun amacı nedir, folklorun ilişkide bulunduğu  bilim dalları nelerdir gibi konulara kısaca değinmek istiyorum. Çünkü bunları anlattıktan sonra Diyarbakır folkloru ve halk oyunları daha iyi anlaşılacaktır.

Folklor Nedir?

            Folklor ingilizce bir terimdir. Folk ve Lore sözcüklerinin bir araya gelmesinden doğmuştur. Folk (halk), Lore (bilim-bilgi) anlamlarını taşımaktadır. O halde Folklor- Halk bilimi demektir. Her ülkenin kendine özgü bir toplum yapısı vardır. Bu nedenle her ülkenin folklor’u kendine özgüdür.

 

Folklorun Konusu Nedir?

 

            Folklor’un konusu halka ait olan her şeydir. Halkın anonim, görgü, bilgi, gelenek görenek ve her türlü sosyal kuruluşlarını inceler. Kişisel çalışmalar folklorun konusu dışında kalır.

  

Folklorun Amacı Nedir?

            Folklorun tüm uluslarca kabul edilen bir tek temel amacı vardır; Oda insanlar tarafından çok eski çağlardan beri biriktirilerek getirilen ve çeşitli biçimlerde bulunan anonim bilgilerin değerlendirilmesi suretiyle insanlık kültürüne katkıda bulunmaktır.

 

Folklorun İlişkide Bulunduğu Bilim Dalları Nelerdir?

 

Folklorun ilişkide bulunduğu dallar şunlardır;

*      Psikoloji

*      Sosyoloji

*      Etnografya

*      Etnoloji

*      Arkeoloji

*      Tarih

*      Antropoloji

 

            Folklor ile ilişkide bulunan diğer bilimler ise şunlardır; edebiyat, halk hekimliği, hukuk, dil bilimi, dinler tarihi, sanat tarihi, din bilimidir.

            Folklor gerektiğinde diğer bilimlerin yöntem ve bulgularından yararlanır, sırası gelince başka ülkelerin folklorik verileriyle koşutlar kurar, karşılaştırmalar yapar, bunların kökenine inmeye çalışır. Böylece yerellikten ve ulusallıktan evrenselliğe geçerek insanlığın ortak kültürüne katkıda bulunmaya yöneltir.

             

            Öyleyse folklor nedir ? sorusuna, bir topluma özgü geleneksel gösterilerin ve geleneksel kültürün tümüdür diye biliriz. Folk halk demektir, folklor da bütün halk geleneklerini (efsaneler, danslar, oyunlar, atasözleri, türküler, vb.) bunları incelemek üzere kullanılan yöntemleri anlatır. Folklorda halkların yaşamında birçok işlevi vardır,

            Bazı tabuların kuşaktan kuşağa geçmesini (özellikle masal yoluyla) sağlar; efsanelerle ölümsüzlüğe kavuşturur; davranış kurallarının sürekliliğinde (masal ve atasözleri ile) rol oynar. Böylece toplumsal düzenin bir çeşit güvencesi ve doğrulayıcısı olmuş olur. Bu bakımdan geleneksel kültür, daha doğrusu halk kültürü, özellikle endüstrileşmiş ya da endüstrileşmekte olan ülkelerde, egemen sınıfların kültürüne karşılık olarak folklorla eş anlamda sayılabilir.

            Bununla birlikte 2. Dünya Savaşı’ndan sonra yaygınlaşan folklor gösterileri artık eski folklor anlayışı çerçevesinde toplumsal bir anlam taşımamaktadır. Bu anlamda folklor çeşitli halk topluluklarının bir çeşit kültür alışveriş aracı halini almaktadır. Dahası endüstrileşmiş ülkelerin bu çeşit gösterilere verdiği önem folklorun diğer yönlerini neredeyse unutturmaktadır.

 

Folklor Kavramının Gelişmesi

            Folklor kavramı 19.yüzyılın sözlü gelenekleri modern ideolojik amaçlar doğrultusunda birleştirmeyi arzulayan romantik ulusalcı ideolojinin bir parçası olarak gelişmiş ancak 20.yüzyılda etnograflar politik amaçlar dışında folklor kayıtları yapmaya başlamışlardır. Grimm kardeşler (Wilhelm ve Jakob Grimm) şifahen aktarılan Alman masallarını toplamış ve ilk serisini "Kinder und Hausmärchen" adıyla 1812'de yayınlamışlardır.

 

                                                                       Yarın Folklorun temelini halkoyunları oluşturur

 

 
Yazarımızın geçmiş yazıları:

İŞID ve Selefilik (7)

İŞID ve Selefilik (6)

İŞID ve Selefilik (5)

İŞID ve Selefilik (4)

İŞID ve Selefilik (2)

Özgür Haber© 2011 Tüm hakları saklıdır. İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
 Ana Sayfa
0 İletişim
 Künye