Diyarbakır’da İnanç Turizmi (6)

Diyarbakır’da İnanç Turizmi (6)

Diyarbakır Hıristiyan İnancının da Önemli Kenti…


            Kaynaklarda da belirtildiği gibi Diyarbakır gerek Müslüman ve gerekse Hıristiyanlık için önemli bir merkezdir. Bu açısından bakıldığında Diyarbakır’ın Eğil İlçesi büyük önem arz etmektedir. Bu ilçede Peygamber mezarlarının yanı sıra Hıristiyanlığında inanç merkezi olması, İsa Peygamber’in öğrencilerinden (şakirt) olan Aday’ın, miladi 1. yüzyıl ortalarında buraya gelmesi yönüyledir.

           

            Aday’ın ölümünden sonra, öğrencisi olan Agay, Eğil ve çevresinde dinsel telkinde bulunmuştur. 325’te ilk defa yapılan ve Hıristiyanların en büyük konsili olarak bilinen İznik Konsili’ne, bu bölgeye ilk olarak gelen Aday’la aynı adı taşıyan- Eğil Metropoliti Aday de katılmıştır.


            Eğil’in, Hıristiyanlar arasında önemli bir merkez olmasının en büyük kanıtı, buranın çoğu zaman episkoposluk merkezi olmasıdır. İslamiyet’ten önce, Diyarbakır ve çevresinde ve tabi ki Eğil’de, Süryani kültürünün yoğun bir etkisinin olduğu bilinmektedir. Eğil, bu kültürün en önemli merkezlerinden birini teşkil etmektedir.


            Diyarbakır Eğil’de yetişen Hıristiyan ilim ve sanat adamlarından; Eğilli Rahip Musa (M.S.5.Yüzyıl), Eğilli (Efesoslo/Efesli) Yuhanna (M.S.507-586) ve Theodoto (ö.698) en çok bilinenler arasında yer almaktadırlar.


            Mezopotamya Bölgesi’nin Hıristiyanlıkla tanışmasında; Havari Petrus, Arkadaşı Thomas ve kardeşi Aday (Addai), bunların öğrencileri Agay (Aggai) ve Mara (Mari)’nın büyük etkilerinin olduğu ifade edilmektedir. Bahsedilen bu gelişmelerin, M.S.38 yılından sonra gerçekleşmiş olduğu görülmektedir. Hatta Süryanilerin, Hıristiyanlığı, bahsedilen bu kişilerden öğrenmiş oldukları ifade edilmektedir. Aday ve Mara, Hıristiyanlığın gelişiminde çok büyük bir yere sahiptirler.


            313’te imzalanan Milano Fermanı ile, Hıristiyanlık, Roma İmparatorluğu’nun resmi dini haline gelmiş ve 23 Mayıs-19 Haziran 325 tarihleri arasında İznik Konseyi toplanmıştır. İznik Konsili’ne, Amed (Diyarbakır) bölgesinden katılanların sayısının azımsanmayacak sayıda olduğu dikkat çekmektedir. Katılanlardan bazıları; Şem’un, Yakup, Atiyakos, Eğilli Aday, I.Marutha, Mara biçiminde sıralanabilir.


            Eğilli Rahip Musa (6. yüzyıl) da, Eğil’de doğan ve bu çevrede yaşayan ünlü Hıristiyan ruhanilerindendir. 550 yılında, hayatta olduğu kayıtlıdır. İskenderiyeli Mar Korlis’in, “Kelafira” adlı Yunanca eserini Süryaniceye çevirdiği ve Musa Peygamber ve Yusuf Peygamber ile karısının kıssasını kaleme aldığı bilinmektedir.

 

                                                           Yarın Efesli Yuhanna Aslında Eğilli Yuhanna’dır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 
Yazarımızın geçmiş yazıları:

Dicle Nehri’nin Kutsallığı (9)

Dicle Nehri’nin Kutsallığı (8)

Dicle Nehri’nin Kutsallığı (7)

Dicle Nehri’nin Kutsallığı (6)

Dicle Nehri’nin Kutsallığı (5)

Özgür Haber© 2011 Tüm hakları saklıdır. İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
 Ana Sayfa
0 İletişim
 Künye